Nhiều phát hiện mới về địa chất và khoáng sản

Theo ông Trần Tân Văn, Viện trưởng Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản (KHĐC&KS), năm 2010, Viện đã hoàn thành 23 nhiệm vụ nghiên cứu khoa học - triển khai công nghệ. Các đề án nghiên cứu về cổ sinh-địa tầng, magma, trầm tích, biến chất đạt nhiều thành tựu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn như: Chính xác hoá và hoàn thiện thang địa tầng Phanerozoi ở Tây Bắc Việt Nam trên cơ sở phát hiện mới về cổ sinh, có đối sánh với thang địa tầng khu vực, mô tả các loài đặc trưng ở Việt Nam. Các đề án nghiên cứu sinh khoáng rìa Tây Nam địa khối Kon Tum, đới Hưng Hóa - Cu Đê, các đá biến chất liên quan với khoáng sản sericit ở Tây Bắc Bộ…đã có nhiều phát hiện mới về địa chất và khoáng sản, giúp cho việc làm rõ thành phần vật chất và triển vọng khoáng sản kim loại và không kim loại. Các đề án, dự án nghiên cứu, đánh giá hiện trạng tai biến địa chất các tỉnh Hà Giang, Cao Bằng, Tuyên Quang và Bắc Kạn đã xác định nguyên nhân, dự báo và đề xuất biện pháp phòng tránh, giảm thiểu thiệt hại cho cộng đồng và xã hội

Đặc biệt, kết quả khoa học của đề tài KHCN cấp Nhà nước “Điều tra nghiên cứu các di sản địa chất và đề xuất xây dựng công viên địa chất ở miền Bắc Việt Nam” đã tạo dựng cơ sở khoa học phục vụ việc xây dựng Geoơpark ở Việt Nam, mở ra hướng đi mới cho ngành Địa chất Việt Nam, xây dựng luận chứng kỹ thuật và đã trình UNESCO công nhận cao nguyên đá vôi Đồng Văn là di sản thế giới, tham gia hệ thống Công viên địa chất toàn cầu.

Trong năm qua, Viện đã ứng dụng công nghệ mới có có hiệu quả, góp phần nâng cao hoạt động nghiên cứu, điều tra cơ bản về địa chất, khoáng sản, tai biến địa chất và môi trường, Trên cơ sở các thiết bị mới đuợc đầu tư, các đề án của Viện đã phản ánh rõ đặc điểm địa lý của các thực thể địa chất và khoáng sản, đặc trưng của các dị thường địa vật lý để nghiên cứu cấu trúc địa chất, tìm kiếm, phát hiện khoáng sản, nước ngầm ở các vùng đặc biệt khan hiếm nước. Từ đó, hoàn thiện quy trình công nghệ kỹ thuật phục vụ điều tra cơ bản của ngành. Công nghệ xử lý ảnh viễn thám và áp dụng các phần mềm cũng như xây dựng các phần mềm mới của Viện đã chứng minh được tính năng ưu việt và hiệu quả của chúng trong nghiên cứu biến động đường bờ, biến động thảm phủ, xác định các đới võ kiến tạo, cấu trúc vòng…phục vụ công tác dự báo tai biến địa chất như trượt lở đất ở các tỉnh mìên núi phía Bắc, tìm kiếm khoáng sản nội sinh ở Tây Quảng Nam. Viện còn tích cực ứng dụng các tiến bộ KHKT trong việc hợp tác nghiên cứu với các địa phương, doanh nghiệp về tổng hợp, đánh giá khoáng sản, lập quy hoạch phát triển khoáng sản, lập dự án đánh giá tác động môi truờng, tai biến địa chất công trình cho các công trình thủy điện…. được các đối tác đánh giá cao.

 Viện đã và đang hợp tác với các tổ chức, cá nhân trong nghiên cứu khoa học và triển khai công nghệ về ĐCKS, cung cấp nguyên liệu khoáng phục vụ các địa phương, doanh nghiệp trong nước với tổng kinh phí hợp đồng đã ký năm 2010 đạt 6.314 triệu đồng, doanh thu từ gia công phân tích mẫu cho các đơn vị trong và ngoài nước đạt 261 trỉệu đồng.

Đuợc sự quan tâm của Bộ, cán bộ KH của Viện đã tham dự nhiều hội nghị, hội thảo quốc tế như: Gondwana châu Á 7, Công viên địa chất, tai biến địa chất và biện pháp cảnh báo, giảm thiểu…tại Trung Quốc, Thái Lan. Phối hợp với tỉnh Hà Giang, Bộ VH-TT&DL, UNESCO Việt Nam hoàn thiện các luận chứng KHKT và đã được UNESCO công nhận cao nguyên đá Đồng Văn là công viên địa chất thế giới. Hợp tác với Bỉ thực hiện dự án “ Nâng cao năng lực nghiên cứu phát triển công viện địa chất ở một số khu vực Đông Bắc Việt Nam”, hợp tác với Hàn Quốc “ Khảo sát địa chất và đặc điểm quặng hóa đới Khâu Lộc, Bắc Việt Nam…Hợp tác với Trung tâm Ứng phó thiên tai châu Á (ADPC) và Viện Địa kỹ thuật Nauy (NGI) thực hiện các hoạt động trong khuôn khổ Chương trình nâng cao năng lực giảm nhẹ tai biến trượt lở đất của châu Á (Reclaim)…

Năm 2011, Viện sẽ hoàn thiện đề cương nghiên cứu dự án, đề án mở mới về ĐCKS, KHCN, MT trình Bộ phê duyệt; thực hiện công tác đào tạo nghiên cứu sinh theo kế hoạch, phục vụ các chương trình trọng điểm của Nhà nước, đồng thời đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho các cán bộ KH trong và ngoài Viện. Hợp tác nghiên cứu với các địa phương, phục vụ các chương trình trọng điểm của Nhà nước. Duy trì và tăng cường hợp tác quốc tế với các tổ chức, cá nhân ngoài nước; phối hợp với Viện Dân tộc học và các đối tác Bỉ thực hiện dự án hợp tác Trạm nghiên cứu