Hội nghị tổng kết hoạt động năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Tạp chí Địa chất
Sáng ngày 22/01/2026, Tạp chí Địa chất tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026. Tham dự Hội nghị có các nhà khoa học thuộc Hội đồng biên tập, Tổng biên tập Tạp chí Địa chất qua các thời kỳ, cộng tác viên biên tập, Lãnh đạo Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, Lãnh đạo các phòng quản lý và đông đảo các nhà khoa học trong và ngoài Viện.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, TS. Trịnh Hải Sơn, Viện trưởng Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản trân trọng cảm ơn sự quan tâm, đồng hành và những đóng góp quý báu của các nhà khoa học đối với sự phát triển của Tạp chí Địa chất trong thời gian qua. Viện trưởng đồng thời nêu những khó khăn, thách thức trong bối cảnh thực hiện cơ chế tự chủ tại các đơn vị sự nghiệp công lập, cũng như mong muốn tạp chí phát triển ổn định, bền vững, từng bước nâng cao chất lượng học thuật và hội nhập quốc tế.
TS. Trịnh Hải Sơn, Viện trưởng Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản
phát biểu khai mạc Hội nghị
Thay mặt Tạp chí Địa chất, tổng biên tập TS. Quách Đức Tín đã báo cáo những thành quả trong năm 2025 và phương hướng hoạt động năm 2026. Kể từ khi có Giấy phép hoạt động tạp chí bản in và bản điện tử, Tạp chí Địa chất đã hoàn tất trang web riêng với đầy đủ trường thông tin theo quy định của Hội đồng giáo sư; kiện toàn Hội đồng biên tập với tỷ lệ thành viên Ban biên tập ngoài cơ quan xuất bản là trên 50%, thành viên quốc tế gần 10%; ban hành Quy chế hoạt động, Quy chế xuất bản của Tạp chí Địa chất được cập nhật công khai trên trang web https://journalofgeology.vn/index.php/home. Năm 2025, theo Giấy phép xuất bản được cấp, Tạp chí Địa chất đã phát hành hai (02) số tiếng Việt và một (01) số tiếng Anh. Nguồn bài chủ yếu là trong nước với trên 50% là từ tác giả ngoài cơ quan xuất bản. Tất cả các bài báo đều được phản biện kín 2 chiều, đáp ứng tiêu chí xuất bản, có định dạng thống nhất và phù hợp với chuẩn quốc tế (IMRAD) và bảo đảm chất lượng, có tính mới, tính khoa học, sáng tạo,… phù hợp với ngành khoa học trái đất. Ngoài những thành quả nêu trên, Tạp chí Địa chất cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức từ kinh phí hoạt động, nhân lực chuyên trách công tác xuất bản đến nguồn bài chất lượng. Trong năm 2026, Tạp chí Địa chất cần tiếp tục rà soát, nâng cấp trang web, mua sắm phần mềm kiểm tra đạo văn, công cụ, tài liệu tham khảo trợ giúp tác giả và người phản biện, đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng bài báo khoa học, mở rộng mạng lưới cộng tác viên và phản biện, tăng cường chỉ số trích dẫn, thúc đẩy hội nhập quốc tế và từng bước nâng hạng Tạp chí trong các cơ sở dữ liệu khoa học uy tín.
TS. Quách Đức Tín, Tổng biên tập Tạp chí Địa chất báo cáo tại Hội nghị
Phát biểu tại Hội nghị, GS.TS. Trần Văn Trị, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Địa chất đã nhấn mạnh vai trò nêu gương của Ban biên tập, trong đó mỗi thành viên Ban biên tập cần chủ động tham gia viết và gửi bài đăng trên Tạp chí Địa chất. Ông cũng đề xuất Hội đồng biên tập giới thiệu chủ nhiệm các đề tài khoa học và nghiên cứu sinh gửi bài báo chất lượng để công bố kết quả trên Tạp chí Địa chất, qua đó tăng số lượng và chất lượng bài gửi đăng.
PGS.TS. Nguyễn Xuân Khiển, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản cho rằng, việc Tạp chí Địa chất bị gián đoạn xuất bản trong thời gian qua đã ảnh hưởng đến việc đánh giá, xếp hạng. Do đó, trong thời gian tới cần tích cực huy động nguồn bài từ các đề tài khoa học, đề án sự nghiệp và nghiên cứu sinh, đồng thời khuyến khích việc công bố bài báo trên tạp chí như một tiêu chí khi nghiệm thu đề tài, đánh giá xếp loại cán bộ. Bên cạnh đó, cần mở rộng nguồn bài từ các cơ quan, đơn vị ngoài Viện và lựa chọn đúng chuyên gia phản biện theo chuyên môn để bảo đảm chất lượng học thuật.
GS.TS. Đỗ Minh Đức đề xuất, Tạp chí Địa chất sớm hoàn thiện hồ sơ đăng ký đánh giá, chấm điểm trong thời gian tới, với mục tiêu từng bước nâng mức điểm khoa học. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng và vận hành trang thông tin điện tử của Tạp chí theo hướng chuyên nghiệp, có đầy đủ các trường thông tin theo quy định của Hội đồng giáo sư nhà nước, tăng cường hoạt động trực tuyến, đồng thời lưu ý rằng, các tạp chí khoa học sẽ bị hạ về “0” điểm nếu vi phạm quy định về đăng tải các nội dung quảng cáo, tin tức không chính thống. Năm 2025, rất nhiều tạp chí khoa học bị hạ về “0” điểm do lỗi này.
GS.TS. Phạm Quý Nhân cho rằng, các bài báo khoa học cần gắn với nguồn số liệu từ các đề tài, dự án nghiên cứu để bảo đảm tính thực tiễn và giá trị khoa học. Nghĩa là cần có sự liên kết chặt chẽ giữa Viện, Trường với Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, nơi có nguồn dữ liệu mới khổng lồ từ các dự án điều tra, đánh giá nhưng ít được công bố khoa học. Kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét quy định nhiệm vụ xuất bản, công bố của Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam không chỉ là đơn vị quản lý nhà nước mà còn là cơ quan thực thi chính các nhiệm vụ về địa chất và khoáng sản, xuất phát từ đặc thù của công tác điều tra cơ bản. Trên cơ sở đó, tăng cường sự gắn kết chặt chẽ, lâu dài giữa Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam với Tạp chí Địa chất theo mô hình của các cơ quan địa chất tại các nước phát triển như USGS (Hoa Kỳ), BGS (Vương quốc Anh), BGR (CHLB Đức), GEUS (Đan Mạch)…Ông đồng thời đề xuất tăng cường trích dẫn chéo các bài đã công bố trên Tạp chí nhằm nâng cao chỉ số trích dẫn và hằng năm nên xây dựng từ một đến hai bài tổng quan chuyên sâu trong các lĩnh vực trọng điểm để thu hút người đọc và cộng đồng học thuật.
PGS.TS. Nguyễn Quang Luật nhận định, việc giao cơ chế tự chủ cho Tạp chí khoa học trong khi chưa có những quy định, chế tài rõ ràng với các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, đề án, dự án điều tra, đánh giá như trong bối cảnh hiện nay sẽ là một rào cản lớn cho phát triển Tạp chí khoa học nói chung và gây nhiều khó khăn trong việc thu hút bài viết chất lượng. Do đó, trước mắt, cần có cơ chế hỗ trợ về kinh phí từ Bộ, các cơ quan quản lý chuyên ngành và từ chính đơn vị chủ quản Tạp chí. Ông cũng nêu kinh nghiệm từ “Tạp chí Khoa học kỹ thuật Mỏ – Địa chất” giai đoạn đầu phát triển đã xây dựng cơ chế giao khoán, gắn trách nhiệm viết bài với đánh giá thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, viên chức của đơn vị trong việc đánh giá xét lao động tiên tiến và xuất sắc cuối năm. Đến nay, “Tạp chí Khoa học kỹ thuật Mỏ – Địa chất” đã là tạp chí khoa học uy tín. Ngoài ra, cần tăng cường sự phối hợp, hỗ trợ từ Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam trong việc gửi bài và bảo đảm nguồn lực cho hoạt động của Tạp chí.
PGS.TS. Hoàng Văn Long đề nghị Tạp chí tăng cường liên hệ với các Liên đoàn, đơn vị chuyên môn có nhiều đề tài, dự án và nguồn số liệu để khai thác bài viết. Ông cũng nhấn mạnh việc chuẩn hóa quy trình hướng dẫn viết bài, gửi bài, duy trì sự ổn định và tính chuyên nghiệp của trang web, ưu tiên hình thức nộp bài trực tuyến, cũng như quan tâm đến chế độ, chính sách, bảo đảm cuộc sống cho đội ngũ cán bộ, nhân viên Tạp chí.
PGS.TS. Trần Trọng Hòa khẳng định Ban biên tập sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ tác giả trong quá trình chỉnh sửa, hoàn thiện bản thảo nhằm bảo đảm chất lượng khoa học của các bài đăng. Các thành viên Ban biên tập cũng cam kết tích cực tham gia viết bài và dành thời gian thẩm định, rà soát kỹ lưỡng trước khi công bố.
GS.TS. Mai Trọng Nhuận, nguyên Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội đề xuất các giải pháp nhằm tối ưu hóa chi phí hoạt động của Tạp chí nhưng vẫn bảo đảm chất lượng và hiệu quả. Ông nhấn mạnh mục tiêu từng bước khôi phục vị thế của Tạp chí Địa chất là một trong những tạp chí đầu ngành trong lĩnh vực khoa học Trái đất. Theo đó, Tạp chí cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của Hội đồng Giáo sư Nhà nước và các quy định quản lý khoa học của Nhà nước; đẩy mạnh hình thức xuất bản trực tuyến theo mô hình Open Access nhằm mở rộng phạm vi tiếp cận, tăng số lượng người đọc và trích dẫn, đồng thời hạn chế tối đa chi phí in ấn. Bên cạnh đó, cần tăng cường kết nối mạng lưới các nhà khoa học trong và ngoài nước, khuyến khích các nhà khoa học uy tín dẫn dắt, vận động cộng đồng nghiên cứu tham gia gửi bài. Ông cũng lưu ý Tạp chí cần rút ngắn thời gian phản hồi, xử lý bản thảo để tạo thuận lợi và sự tin tưởng cho tác giả.
Kết luận Hội nghị, TS. Quách Đức Tín thay mặt Tạp chí Địa chất trân trọng tiếp thu toàn bộ các ý kiến đóng góp và cảm ơn sự đồng hành của các nhà khoa học trong sự nghiệp xây dựng và phát triển Tạp chí Địa chất. Đồng thời, cam kết sử dụng mọi nguồn lực hiện có để bảo đảm chất lượng Tạp chí Địa chất từng bước nâng cao, đáp ứng tiêu chuẩn là một tạp chí khoa học có uy tín trong tương lai.